Taqiq tafsilotlariga oʻtishdan oldin tamakining eng zararli shakliga qaytmasliklari uchun elektron sigareta foydalanuvchilariga qaysi muqobillar taqdim etilishi haqida qisqacha aytib oʻtamiz.
- SNT (tamaki qizdirish tizimlari) – rasmiy olib kirish va sotishda;
- Nikotin oʻrnini bosuvchi terapiya (NZT) – dori vositalari sifatida roʻyxatdan oʻtkazilgan va dorixonalarda sotiladigan saqichlar, plastirlar, spreylar;
- Chekishni tashlash dasturlari – maslahatlar va SSV ishonch telefonlari.
Endi Oʻzbekistonda qonunlarga qanday oʻzgartirishlar kiritilishi va bu oʻzgarishlarni buzganlik uchun koʻriladigan choralarni batafsil koʻrib chiqamiz.
- elektron sigaretalar va veyplarni ishlab chiqarish va yigʻish;
- qurilmalar va ular uchun suyuqliklar importi va eksporti;
- sotish va tarqatish;
- saqlash va foydalanish.
Shunday qilib, veyplar va suyuqliklarning har qanday aylanma shakli noqonuniy boʻladi, jumladan, xususiy shaxslar tomonidan saqlanishi ham.
● rasmiy olib kirilsa;
● sertifikatlangan;
● rasmiy savdo nuqtalari orqali sotilganda.
Anʼanaviy sigaretalar va tamaki mahsulotlari ham umumiy qonunchilik talablariga rioya qilinganda huquqiy maqomini saqlab qoladi.
Bundan tashqari, nikotin oʻrnini bosuvchi terapiya (saqich, plastir, sprey) dori mahsulotlari sifatida tartibga solingani uchun qonuniy boʻlib qoladi.
Maʼmuriy sanksiyalar:
● Jarima: 82,4 million soʻmdan 164,8 milliongacha;
● Qurilma va suyuqliklarni musodara qilish.
Jinoiy javobgarlik (takroran yoki katta qoidabuzarlik sodir etilganda):
● 206 mln soʻmgacha jarima;
● 3 yilgacha majburiy mehnat;
● 5 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish.
Veyplar va suyuqliklar oʻz ixtiyori bilan topshirilganda javobgarlikdan ozod qilinadi.
Avvaldan veypdan foydalanayotganlar nima qiladi
Taqiq kuchga kirganidan soʻng veyplar va suyuqliklarning saqlashdan tortib sotishgacha aylanmasi noqonuniy deb hisoblanadi.
Jismoniy shaxslarda bunday qurilmalar qolgan boʻlsa, ular olib qoʻyilishi, egalari esa jarimaga tortilishi mumkin.
“Javobgarlik shakli muayyan vaziyatlar va qonunning qoʻllanilish amaliyotiga bogʻliq. Bu asosan maʼmuriy jarimalar va musodara qilishdan iborat boʻlishi mumkin, ammo qonun takroran buzilganda jinoiy javobgarlikka tortilishi ham mumkin”, deb izoh beradi huquqshunos.
Shu bilan birga qonunda veyplar va suyuqliklarni oʻz ixtiyori bilan hokimiyat organlariga topshirgan shaxs jazodan toʻliq ozod qilinishi koʻzda tutilgan.
Tamaki qizdirish tizimlari (SNT) bilan nima oʻzgarish boʻladi
SNT toʻliq taqiqqa tushmaydi. Qonun rasmiy olib kirilgan va sertifikatlangan mahsulotlar va qora bozorni ajratadi.
“Biroq rasmiy olib kirilgan, sertifikatlangan va ruxsat berilgan doʻkonlar orqali sotiladigan mahsulotlar qonuniy boʻlib qoladi. Sertifikatsiyasiz SNTni norasmiy olib kirish va sotishga yangi qonun tatbiq etiladi va jarima bilan jazolanadi”, deydi ekspert.
Shu tariqa SNT huquqiy maqomini saqlab qoladi.
Qurilma qonuniy ekanini qayerdan bilamiz
Huquqshunos rasmiy hujjatlar boʻyicha qurilmaning qayerdan olinganini tekshirishni maslahat beradi. Qonuniy mahsulotda sertifikat boʻlishi, sertifikatlangan doʻkon orqali sotilishi kerak.
Veyplar va suyuqliklar toʻliq taqiqlanadi. SNT qonuniyligicha qoladi, ammo rasmiy import qilinganda va sertifikatlangan kanallar orqali sotilganda bu amal qiladi. Hujjatlarni tekshiring, qonuniy mahsulotlarni tanlang va rasmiy qonun nashrlarini kuzatib boring.
Zararni biz bilan birga kamaytiring!